محكمى دارد . ابو سعيد منصور بن حسين آبى در تاريخ خود نوشته است : « ارز قلعه‌اى است به طبرستان كه محكمترين قلاع روى زمين است و قلعه‌اى كه شبيه يا قريب اين قلعه باشد در حصانت و مناعت و وسعت و فسحت و كثرت بساتين و آسياهاى دايره در هيچ‌جا نيست و آب آن زيادتر از حاجت و فاضل آن به اوديه مىرود » . ارزكان [ مع - مر ] : آنچه من گمان مىكنم ارزكان يكى از قراى فارس و در كنار دريا واقع است . ابو عبد الرحمن عبد الله بن جعفر بن ابى جعفر ارزكانى كه از ثقاة زهاد و در سنهء سيصد و چهارده درگذشته منسوب به اين قريه است . ارزنان [ مع - مر ] : از دهات اصفهان است و ابو سعد محمد بن محمد حافظ ارزنانى المعلم الاعجمى منسوب به اين دهكده است . ارزنقاباد [ مع ] : قريه‌اى است از قراى مروشاهجان . ارسابند [ مر ] : نيز قريه‌اى است در دو فرسخى مروشاهجان . جماعتى از اهل علم منسوب به اين قريه‌اند . ارس [ تق ] : اسم رودى است كه از كوههاى قاليقلا خارج مىشود در محلى كه طول آن شصت و هفت و عرض چهل و يك و مىگذرد از دبيل كه دار الحكومهء ارمينيه است « 57 الف » و طول آن هفتاد و سه و عرض سى و نه و نصف است بعد مىگذرد به اراضى ورثان « 57 ب » بعد متصل مىشود در

--> ( 57 الف نسخه : « اردبيل » . كه مسلما غلط است . در مسالك و ممالك اصطخرى آمده : « دبيل شهرى است بزرگتر از اردبيل . قصبهء ارمينيه باشد . سراى امارت آن جايگه بود » ( ترجمه ص 158 ) . ( 57 ب ) ورثان شهرى است در حدود آذربايجان ، در دو فرسخى ارس و هفت فرسخى بيلقان .